Dick Bruna

Deze tekening in zwarte contourlijnen werd gebruikt voor de appel uit 1959, het eerste kinderboekje van Dick Bruna in het bekende vierkant formaat.
Het is een tweede uitgave van
de appel uit 1953, het allereerste uitgegeven boekje van Dick Bruna.
Tussen 1953 en 1959 is de stijl wel gewijzigd maar zal nadien bijna niet meer veranderen.
Dit eerste vierkante kinderboekje,
de appel uit 1959, is nog steeds onveranderd in de boekhandel te koop samen met de meer dan honderd boekjes die volgden.

Dick Bruna

Naast het andere grafische werk en kinderboekjes maakte Dick Bruna ook affiches. Vooral als promotie voor de zwarte beertjes waarvoor hij de omslagen ontwierp. In 1956 was hij gestart met die affiches waar hij meestal een zwarte beer met rode ogen voor gebruikte. Na tien jaar waren de stationsaffiches voldoende bekend zodat Dick Bruna de eenvoud
zo ver kon drijven dat er een affiche opgehangen werd met niets meer
dan een grote zwarte paraplu op een grijze achtergrond met de tekst:
't is weer pocket-weer
*zwarte beertjes-weer



   De zwarte paraplu met gele knip staat ook in het boekje van 1976
   ik kan moeilijke woorden lezen

Dick Bruna

Er klopt iets niet met het vliegtuig van oom vliegenier op de tekenig met de zwarte contourlijnen, de schroef ontbreekt.
Om dat te begrijpen moeten we weten hoe een tekening van Dick Bruna ontstaat.
De potloodtekening waar uren aan gewerkt is, wordt doorgedrukt op een aquarelblad en overgetrokken met een fijn penseel en zwarte plakkaatverf.
Die door Dick Bruna met de hand en penseel gezette contourlijnen zijn niet zo zuiver als met een viltstift of met de computer mogelijk zou zijn, maar dat maakt ze juist zo levendig.
Om de vlakken in te kleuren werkt Dick Bruna met een kopie van de zwarte tekening op transparante film waaronder de mogelijke kleuren gehouden worden.
Die zwarte contourtekeningen worden bewaard in een bestand en achteraf gebruikt voor illustraties op bijvoorbeeld: boekjes, speelgoed en serviesjes.
Uit dat bestand komen de kleurloze tekeningen van de Dick Bruna scheurkalender.
Dick Bruna tekent altijd met die zwarte contourlijnen maar toch zijn er een paar uitzonderingen en zo komen we bij de ontbrekende schroef. In het boekje uit 1970
nijntje vliegt staat het vliegtuig wel degelijk met een schroef maar zonder de zwarte contourlijn. We mogen aannemen dat die weggelaten is en dat er gekozen is voor de witte kleur en het losstaan van de vliegtuigpunt om zo de indruk te hebben dat de schroef draait.
Dat verklaart waarom er op de oorspronkelijke kleurloze tekening van het vliegtuig geen schroef staat.

Dick Bruna

Vooraleer het
kalenderblaadje
van gisteren in de
doos op te bergen,
wil ik het toch op
de julien's blog zetten.
Deze keer zonder
bedenking over de stijl
en de techniek
van Dick Bruna,

gewoon zoals het is.

Dick Bruna

Normaal zetten we bij de berichten over Dick Bruna een
zelfgemaakte foto of scan van een item uit onze collectie.
Deze foto van Marie Cecile Thijs is echter zo mooi dat we
die graag brengen. De foto staat op haar website bij
Portraits Personalities.

In een vorig bericht hadden we het over de verdwijntruc
van Dick Bruna die in dit dubbelportret door Marie Cecile
prachtig in beeld gebracht wordt.














Foto (c)
Marie Cecile Thijs
voor Ook!
mei 2004
Met dank aan
Jonge Gezinnen BV

Dick Bruna

Vandaag is in Utrecht het dick bruna huis geopend.
Dit museum over het totale werk van Dick Bruna, maakt deel
uit van het Centraal Museum.
Naast de boekjes en tekeningen, zoals nijntje en haar vriendjes,
zijn daar ook de grafische ontwerpen te bewonderen die Dick
maakte voor onder andere:
de zwarte beertjes, speelgoed, affiches en postzegels.
Niet enkel voor Nederlandse postzegels, ook voor de Japanse
Letter Writing Day maakt Dick Bruna regelmatig tekeningen.

h i e r
meer Japanse postzegels met tekeningen van Dick Bruna.

Dick Bruna

De kersteditie van

weekend Knack

staat in het teken van
Eenvoud
o.a. met
Dick Bruna


Interview door Pierre Darge / foto van Charlie De Keersmaecker

Dick Bruna

Deze tekening van het kind met bril dateert van 1980.
Er zijn ook nog andere tekeningen die Dick Bruna in 1975 maakte
voor affiches en brilkokers om kinderen vertrouwd te maken
en te leren omgaan met een bril.

Dick Bruna

Op het kalenderblaadje van gisteren staat de duif van Dick Bruna. Een tekening, van de vele dierenafbeeldingen van Dick Bruna, die onze voorkeur geniet.
Is het door de witte kleur, de symboolwaarde of het driedimensionele?
Dat zijn een paar eigenschappen van de duif die ze onderscheidt van de andere dieren die we in boekjes vinden zoals: het circus, het dierenboek of ruben en de ark van noach. Het is voor de dieren dat Dick Bruna, naast zijn basiskleuren, de kleuren grijs en bruin gebruikt. Ook wit en zwart spelen een belangrijke rol in de dierentekeningen. Zie bv. de koe, de ijsbeer, de walvis en de pinguins. De duif was het logo van Mercis bv en staat ook op de kaft van het boek van Dolf Kohnstamm:
Het bijzondere van het gewone
de kinderboekjes van dick bruna.

De duif wordt ook gebruikt door de stichting
Worldpeace is possible.
Niet te verwarren maar wel te vergelijken
met de Red Ribbon-vogel voor
het Aids Fonds.

Dick Bruna

Een leuke site gevonden over
de Dick Bruna-strandpalen.
Er staan tekeningen op de site
die we nog niet kenden.
Het originele idee van de palen
komt van Dominiek Vervaecke.
Dick Bruna ontwerpt al vanaf
1994 figuren voor dit concept.
Zie de foto's van strandpalen met een tekening van Dick Bruna op
het strand van Cadzand in 1996.

Dick Bruna

Wie is hier de jongen en wie het meisje? We zien het wel maar toch heel subtiel.
Op een paar uitzonderingen na (bv. fien en pien 1959) zijn de kinderfiguurtjes van Dick Bruna niet uitgesproken mannelijk of vrouwelijk.
Wel de volwassenen, ook bij de dieren (bv. betje big).
Dat nijntje een meisje is weten we vanaf het eerste boekje, nijntje.
Daar voorspelt de engel:
u krijgt een lief klein dochtertje.
En jawel een bladzijde verder trekken mijnheer en mevrouw pluis nijntje een jurkje aan.
Toch wordt er in al die jaren niet veel nadruk gelegd op het meisje zijn van nijntje. Wel op haar verjaardag, toen verscheen ze met haar feestjurk in het boekje,
het feest van nijntje.

Dick Bruna

Naast de kinderboekjes, postkaarten en posters vinden we de afbeeldingen van Dick Bruna ook op ontelbare andere kinderproducten. We kunnen die indelen in twee groepen: die waar de afbeeldingen essentieel zijn zoals op de spellen en puzzels van Ravensburger en die waar ze louter decoratief gebruikt worden.
Om zijn auteursrechten te behartigen heeft Dick Bruna met zijn vriend en grafisch ontwerper Pieter Brattinga in 1970 Mercis bv opgericht. Daar wordt niet enkel streng toegekeken op welke producten en door wie de tekeningen worden gebruikt maar ook of ze op de correcte manier en met de juiste kleuren worden afgebeeld.
Het geplastificeerde slabbetje van de Engelse fabrikant Shreds is een mooi voorbeeld van zo een Dick Bruna-product.

L I N K
naar grote foto's van het slabbetje.

Dick Bruna

In zijn tekeningen gebruikt Dick Bruna zelden perspectief en nooit schaduwen, nuances of onscherpte.
Toch wil hij in de objecten en figuren wat volume brengen en diepte tonen. Dit doet hij met gebruik van de dieptewerking van de kleur en met overlappingen.
Zo staat het ene voorwerp of personage voor of achter het andere. Die overlappingen gebruikt hij ook voor zijn verdwijntruc
of om tussen de personages een verbondenheid te bekomen.
Het kalenderblaadje van vandaag toont een mooi voorbeeld van modellering door overlappingen.

Dick Bruna

Het boek Chez Maigret uit 1952 waarvoor Dick Bruna de cover en de vertaling maakte, dateert uit de periode dat hij zich verloofde en officieel in dienst kwam bij de uitgeverij van zijn vader,
uitgeverij A.W. Bruna en zoon.
Dit is nog enkele jaren voor de Zwarte Beertjes en de kinderboeken. Toch zien we hier al de vlotte donkere omlijning en de ingekleurde vlakken zonder nuances.
Artistiek was Dick Bruna nog zoekende en experimenteerde hij o.a. met de techniek van de kubisten en hun gebruik van het perpectief.
Op de cover de obligatoire pijp van Maigret en een opvallende B van de Balthazar-koffie uit de roman en van Bruna, uiteraard.

Dick Bruna

De tekening van Dick Bruna op het kalenderblaadje van vandaag is een mooi voorbeeld van afbeeldingen die niet uit een vierkante Dick Bruna-boekjes komen. Het is een illustratie zoals Dick Bruna die ook maakt voor affiches en voor verenigingen, instellingen en boeken.
De Nederlandse ontwikkelingspsy-
choloog Dolph Kohhnstamm beschrijft in "Het oog wil oog zien"
de bedoelingen die Dick Bruna in zijn tekeningen legt. Het gaat om de geborgenheid en veiligheid dat het kind ondervindt en waardoor het zo tot ontwikkeling kan komen.
Een doelstelling die we terugvinden in deze tekening die voor zieke kinderen gemaakt is. Zo heeft Dick Bruna regelmatig illustraties gemaakt voor uitgaven die educatief gebruikt worden op het vlak van bijvoorbeeld hygiene en gezondheid, zoals:
Ik heb een zusje, maar ik mag alleen naar haar kijken
of
Stijntje is Overspannen
dat voor volwassen (bijna) overspannen mensen bedoeld is.

Dick Bruna

Een streepje verschil.
De grote kracht van de tekeningen die Dick Bruna voor
de allerkleinsten maakt zit vooral in de frontale, open
blik van de figuurtjes, waardoor een band ontstaat.
Bijna alle figuren kijken recht naar het kind.
We zeggen bijna omdat er een paar uitzonderingen zijn,
waarover we het later zullen hebben.
Maar er zijn ook meer verdoken krachten die de tekeningen
van Dick Bruna zo onweerstaanbaar maken.
Hier zien we vier racende figuurtjes die ons recht aankijken.
Op het eerste zicht vier gelijke figuurtjes, of toch niet?
Kijk maar eens goed, het zit hem in enkele streepjes verschil.

Zwarte Beertjes culinair

Dit zijn Zwarte Beertjes met een cover vergelijkbaar met het kalenderblaadje van gisteren. Zij behoren tot de reeks culinair. "De macrobiotische keuken" heeft het nr 1967 en is van 1981. Op de cover staat geen beertjeslogo, wel de naam dick. "Het kookboek van mevrouw Maigret" heeft nr 1923 van 1980. Ook hier geen logo en geen signatuur.
In de jaren tachtig was Dick Bruna niet meer actief met het ontwerpen van de covers voor de zwarte beertjes. Bij deze covers heeft de uitgever om de ene of andere reden toch gebruik gemaakt van Dick Bruna tekeningen waardoor deze covers er toch anders uitzien dan wat we bij de zwarte beertjes gewoon zijn.

Dick Bruna

Vandaag opnieuw een mooi kalenderblaadje met
een tekening van Dick Bruna
Ook hier worden zowel kinderen als speelgoed
gedeeltelijk verborgen.

zie de vorige posting

Zwarte Beertjes

In een vorige posting
hadden we het over de specifieke stijl die Dick Bruna toepaste voor de verschillende auteurs van de
Zwarte Beertjes
Deze techniek beheerste Dick Bruna vooral in de jaren 60 en 70.
Bij de eerste covers die hij voor de Zwarte Beertjes maakte heeft hij verschillende stijlen gebruikt.
Als voorbeeld de pocket nr.98 van dezelfde auteur, Richard Gorden,
van 1957.
Hier zien we nog niet het typische mannetje van de covers uit de jaren zestig maar een mengeling van fotografie, collage, typografie en een grappige tekening.

Dick Bruna

De tekening van Dick Bruna, vandaag op mijn scheurkalender,
toont een bootje. Maar mijn aandacht wordt getrokken door
het meisje dat zich achter dat bootje verstopt.
Dick Bruna maakt zijn tekeningen zo leesbaar mogelijk door ze
te vereenvoudigen, wat niet zo simpel is.
Soms gaat hij zelfs een stap verder en verbergt dat waar hij
juist de aandacht op wil vestigen. Het verborgene trekt aan,
zoals bij een geschenkverpakking of verhullende kleding.

Zwarte Beertjes

De Gentse Feesten zijn ondertussen gestart met veel
(te veel) volk. Op de rommelmarkt was het gisteren
eerder kalm. De pocket Zwarte Beertjes nr 795 gevonden
met een kaft van Dick Bruna die past bij de feesten.
Dick ontwierp al kaften voor de doktersboeken van
Richard Gordon in dezelfde stijl. Voor elke auteur
gebruikte hij een herkenbare stijl die van auteur
tot auteur verschilde zonder onmiskenbaar
een Dick Bruna kaft te blijven.

Zwarte Beertjes nr.500

Deze morgen op de rommelmarkt
de Zwarte Beertjes nr 500 gevonden.
Een speciale uitgave van de uitgeverij
A.W. BRUNA EN ZOON
Een boekje van 1962 met een
kaftontwerp van Dick Bruna.
Dit Zwarte Beertje heeft het
nieuwe beertjeslogo.
Het boekje brengt verhalen over
beren met foto's en cartoons.
Een echte vondst, maar met een
eigenaardig geurtje zodat ik het
heb moeten wegsmijten.
Heb wel scans kunnen maken.







Een van de verschillende
titelpagina's in de
Zwarte Beertjes nr.500
met het nieuwe logo
op een grappige manier
gebruikt.

Een cartoon in de
Zwarte Beertjes nr 500.
Uit de hoed komt nog
het oude logo.
Heb niet kunnen vinden
van wie deze cartoon is.